bibgrondstoffen

METALEN NODIG BIJ DE ENERGIETRANSITIE

INFRASTRUCTUUR

Staal

Vanadium

Koper

Ruthenium,

Rhodium,

Palladium

Platinum

Lanthaan

Praseodymium

Dysprosium

Terbium

Neodymium

BATTERIJEN

Lithium

Kobalt

Nikkel

Zink

Cadmium

Lood

HALFGELEIDERS + APP.

Gallium,

Germanium

Indium

Zilver

Tin

Tellurium

Tantalum

DUNNE FILMPANELEN

Selenium

Beschikbaarheid grondstoffen

In zijn boek ‘ Global Resource Depletion’ beschrijft André van Diederen de gevolgen voor grondstofwinning bij transitie naar een post fossiel tijdperk.

Veel grondstoffen zullen nodig zijn, vooral metalen. Vaak zijn die wel in voldoende mate aanwezig, maar met lage productieratio’s

Het delven kost steeds meer moeite en geld. Prijzen zullen stijgen nadat de helft van de winbare reserves zijn gewonnen ( curve van Hubbert )

De energie transitie wordt ingezet op het moment dat, van zowel fossiele brandstoffen als grondstoffen (metalen), bekend is dat ze steeds moeilijker te winnen zijn. ( Het laaghangende fruit is geplukt )

Feed back loop

De wisselwerking tussen energie en grondstoffen leidt tot een merkwaardige feedback loop die er alleen maar voor kan zorgen dat de productie van zowel metalen als fossiele brandstoffen op termijn zal vertragen. Schaarste aan fossiele brandstoffen zet de ontginning van metalen onder druk, terwijl de daaruit volgende schaarste aan metalen de ontginning van fossiele brandstoffen onder druk zet, enzovoort. Het probleem is niet alleen dat de productie van metalen erg veel energie kost, maar ook dat de productie van energie erg veel metalen kost: de energiesector is de grootste verbruiker van grondstoffen.

De productie van metalen kost erg veel energie, en de productie van energie kost erg veel metalen

Er zijn enorme hoeveelheden metalen nodig voor de exploratie, ontginning, bewerking, distributie, opslag en omzetting van fossiele brandstoffen (boorplatformen, raffinaderijen, pijpleidingen, elektriciteitscentrales, enzovoort). Ook conventionele alternatieven zoals kernenergie en hydro-elektriciteit vragen grote hoeveelheden grondstoffen. Omdat er bovendien steeds dieper wordt geboord en steeds minder kwaliteitsvolle voorraden worden aangesproken, neemt het metaalverbruik van de energiesector toe. De bouw van een off-shore boorplatform dat een olieveld op 10 kilometer diepte leegpompt, kost natuurlijk veel meer grondstoffen dan een jaknikker die op land een reservoir op een paar honderden meters diepte ontgint. ( bron : lowtech magazine )

DE ENERGIEBALANS ROI versus EROEI

Economen als bv Milton Friedman gaan ervan uit dat de markt altijd gelijk heeft . Dus als olie schaars wordt, zal dat aanleiding geven om verder te zoeken naar bronnen en vindplaatsen. Dat principe heeft altijd gewerkt : vanwege de hogere marktprijs konden de investeringen altijd worden terugverdiend, maar wat nu als je voor het winnen van een vat olie meer olie nodig hebt dan je overhoudt ? Of meer energie voor het produceren van een liter biodiesel dan erin zit ? Dan is de energiebalans negatief . De Energy Return on Energy Invested is dan kleiner dan 1

In 2007 was de EROEI van olie uit olievelden 10. Iets meer dan 150 jaar geleden , toen William Drake in Titusville, Pennsylvania, de eerste olie op 21 meter diepte aanboorde , was die nog 100.

Concurrentie hernieuwbare grondstoffen

Door de toegenomen belangstelling voor hernieuwbare grondstoffen komt er steeds meer concurrentie .

Met name in de houtverwerkende- en energie industrie leggen steeds meer beslag op de beschikbare voorraden hout / biomassa/ houtchips.

Prijs

Van schaarse grondstoffen zal de prijs zal stijgen, hetgeen ertoe kan leiden dat producten niet meer voor iedereen te koop zijn.

Verdringing

Verdringing treed op wanneer men de keuze heeft tussen verschillende gewassen om te verbouwen op een stuk land. Het ligt voor de hand dat wordt gekozen voor de hoogste opbrengst

Biomassa wordt aangewend voor de opwekking van energie; de productie van ethanol, biodiesel; PPO, brandstof voor locale WKK installaties en houtgestookte verwarmingsinstallaties ; alsmede in de bouw voor de productie van plaatmaterialen, nodig voor de steeds populairder wordende HSB bouw, vlas, hennep en stro voor isolatiematerialen en tenslotte ; natte biomassa voor vergisting. (groen gas)

Het fenomeen van verdringing leidde in de 90 er jaren tot de zgn. ‘Taco crises’, toen het goedkoper was ethanol (autobrandstof ) te produceren uit maïs dan die aan te wenden voor het bereiden van het Mexicaanse voedsel : de Taco. Om te voorkomen dat dit soort situaties zich vaker zouden voordoen, werd afgesproken dat voortaan geen voedselgewassen meer zouden worden gebruikt. De 1 ste generatie werd vervangen door de 2e generatie biomassa, die alleen zou bestaan uit gewassen die niet voor voedselproductie geschikt zouden zijn .

De Praktijk laat echter zien dat verdringing ook optreedt wanneer geen sprake is van concurrentie tussen 1ste en 2de generatie gewassen . Dat wat het meeste oplevert zal men aanplanten of zoals onderstaand voorbeeld laat zien ; vervangen door het plaatsen van bv zonnepanelen.

Stel : men heeft 1 hectare tot zijn beschikking en kan kiezen uit de volgende mogelijkheden :